Wyobraź sobie, że masz przyjaciela – bliskiego, ważnego, od lat. I nagle coś się psuje. Może po jakimś trudnym zdarzeniu rozmowy stają się krótsze. Jedno z was przeszło przez coś ciężkiego i nie wiadomo już, jak do siebie trafić. Albo pojawił się konflikt, który zamiata się pod dywan, bo szkoda niszczyć przyjaźń, ale ten dywan coraz bardziej wypycha się w górę.
W takich momentach wiele osób myśli: nie ma dla nas żadnej pomocy, terapia jest przecież dla par albo dla rodzin. Ale jest jeszcze jedna opcja – mało znana, a naprawdę skuteczna.
Czym jest psychoterapia dla przyjaciół?
Psychoterapia dla przyjaciół to forma pracy terapeutycznej, w której do gabinetu przychodzą razem dwie lub więcej bliskich sobie osób – niekoniecznie partnerzy romantyczni ani rodzina. To mogą być przyjaciółki od szkoły, dwóch współlokatorów, siostry, koleżanki z pracy, z którymi zbudowaliście przez lata coś wartościowego. Słowem: ważni ludzie, których relacja potrzebuje uwagi i przestrzeni.
Ten rodzaj terapii nie jest jeszcze powszechnie oferowany, ale istnieje i ma solidne podstawy w psychologii systemowej oraz nurtach skupionych na relacjach. Terapeuta pracuje tu nie z jedną osobą, lecz z relacją jako całością – ze wzorcem, który między wami powstał, z tym, co się w nim zacięło.
Czym różni się od terapii indywidualnej i par?
→ Jeśli zastanawiasz się nad terapią indywidualną, przeczytaj więcej o naszej ofercie
Terapia indywidualna skupia się na jednej osobie – jej historii, wzorcach, emocjach, potrzebach. Jest świetna, kiedy chcesz lepiej rozumieć siebie.
Terapia par koncentruje się na związku romantycznym – dynamice intymności, decyzji o byciu razem, seksualności, wspólnej przyszłości. → Więcej o terapii par w Centrum Intus
Terapia dla przyjaciół zajmuje się więzią przyjacielską – innym rodzajem bliskiej relacji, rządzącej się własnymi zasadami. Nie ma tu zobowiązań romantycznych ani więzów krwi. Jest za to wolna wola: wybraliśmy siebie nawzajem. I właśnie dlatego, gdy coś się w tej przyjaźni psuje, może boleć – bo nikt nas do tej relacji nie zmuszał.
Kiedy warto rozważyć terapię dla przyjaciół?
Nie ma jednej odpowiedzi. Każda przyjaźń jest inna. Ale są sytuacje, w których warto pomyśleć o pomocy:
Kiedy wydarzyło się coś trudnego i nie wiecie, jak do siebie wrócić. Zdrada zaufania, nieporozumienie, które urosło do rozmiarów muru – takie rzeczy się zdarzają. Terapia może dać przestrzeń, której nie znajdziecie przy kawie czy na spacerze.
Kiedy jedno z was przechodzi przez kryzys, a relacja tego nie wytrzymuje. Choroba, żałoba, wypalenie, depresja, trudna zmiana życiowa – to wszystko wpływa na przyjaźń. Zdarza się, że druga osoba chce pomóc, ale nie wie jak. Albo że jedna strona czuje się ciężarem, a druga – bezradna.
Kiedy wasze życia się bardzo rozeszły i coraz trudniej utrzymać kontakt. Przeprowadzka, dzieci, nowa praca, nowy partner – życie zmienia priorytety. Jeśli czujecie, że warto pielęgnować tę przyjaźń, ale nie macie narzędzi, żeby to zrobić – terapia może pomóc wypracować nowy rytm.
Kiedy powtarza się ten sam konflikt i nie macie siły rozwiązać go sami. Jeśli po raz trzeci kłócicie się o to samo i za każdym razem zostajecie z tym samym bólem – pod konfliktem może leżeć coś głębszego, czemu warto się wspólnie przyjrzeć.
Kiedy jedna lub obie osoby są w terapii indywidualnej i zauważają, że przyjaźń potrzebuje uwagi. To też jest dobry powód. Terapia indywidualna często otwiera oczy na dynamiki w relacjach. Czasem warto zaprosić do gabinetu tę konkretną relację.
Co dzieje się podczas sesji?
Pierwsze spotkanie to przede wszystkim poznanie – terapeuta będzie chciał zrozumieć, co was połączyło, co teraz sprawia trudność i czego każde z was oczekuje od terapii. Nie będzie sędzią ani arbitrem. Jego rola jest inna – stanie po stronie waszej relacji.
Kolejne sesje to praca na tym, co dzieje się między wami – na wzorcach komunikacji, na tym, jak reagujecie na siebie nawzajem, na niezaspokojonych potrzebach, których możecie nie umieć nazwać. Terapeuta pomoże wam mówić do siebie, a nie o sobie – i słuchać naprawdę, nie tylko czekać na swoją kolej.
Techniki i metody pracy
W terapii dla przyjaciół terapeuta może korzystać z różnych podejść, dostosowanych do tego, czego potrzebujecie. Najczęściej pojawiają się:
Podejście systemowe – zakłada, że każdy z nas funkcjonuje w sieci relacji i że zmiana jednej osoby wpływa na całą sieć. Terapeuta patrzy na was jako na system, szukając wzorców, które mogły stać się problemem.
Praca z komunikacją – dużo uwagi poświęca się temu, jak mówicie do siebie nawzajem: czy potraficie wyrażać potrzeby bez obwiniania, słuchać bez oceniania, prosić bez żądania.
Techniki mentalizacyjne – pomagają wam ćwiczyć rozumienie perspektywy drugiej osoby. Pytanie co teraz przeżywa mój przyjaciel, kiedy to robi? zamiast dlaczego mi to robi? potrafi zmienić bardzo wiele.
Praca z emocjami – przyjaźnie potrafią skrywać zaskakująco dużo trudnych emocji: zazdrość, rywalizację, żal, lęk przed porzuceniem. Terapeuta pomoże je bezpiecznie nazwać i pomóc zintegrować, a więc dać im bezpieczną przestrzeń.
Psychoedukacja – terapeuta może też dostarczyć wiedzy o tym, jak działają bliskie relacje, skąd biorą się kryzysy i co naprawdę pomaga w ich pokonywaniu.
→ Poznaj naszych specjalistów, którzy pracują z relacjami
Najczęstsze obawy – i dlaczego nie musisz się bać
„A co jeśli terapeuta stanie po stronie mojego przyjaciela?” Dobry terapeuta nie staje po niczyjej stronie. Jego rolą jest dbanie o waszą relację jako całość – nie o wygraną którejś ze stron.
„Boimy się, że wyjdzie z tego jeszcze gorzej.” Rozumienie tego, co naprawdę leży u podstaw konfliktu, może być na początku bolesne – ale to lepsze niż tłumienie czegoś, co i tak wcześniej czy później wybuchnie. Terapeuta dba o tempo i bezpieczeństwo procesu.
„Nie jesteśmy parą – czy to nie dziwne, że idziemy razem do terapeuty?” Nie ma w tym nic dziwnego. Terapia par to nie monopol na pracę z bliskimi relacjami. Przyjaźń to też więź warta pielęgnowania i ochrony.
„A może wystarczyłoby po prostu szczerze porozmawiać?” Czasem tak. Ale jeśli próbowaliście i nie wyszło – albo jeśli tej rozmowy po prostu nie potraficie zacząć – terapeuta jest osobą, która może pomóc stworzyć dla niej bezpieczną przestrzeń.
Jak zacząć?
Wystarczy się z nami skontaktować. Możecie zadzwonić, napisać lub skorzystać z formularza – razem lub osobno. Na pierwszym spotkaniu sprawdzimy, czego potrzebujecie i czy psychoterapia dla przyjaciół jest odpowiednią formą pracy dla waszej sytuacji.
→ Umów się na wizytę w Centrum Intus
Nie musicie wiedzieć z góry, czy to „właściwa terapia”. Wystarczy, że zależy wam na tej przyjaźni – resztą zajmiemy się razem.
Centrum Intus to poradnia psychoterapeutyczna w Łodzi. Przyjmujemy osoby dorosłe, dzieci, młodzież, rodziny i pary. Pracujemy stacjonarnie i online. Sprawdź naszą ofertę lub skontaktuj się z nami.